گوجه ‌فرنگی

Tomato Solanum lycopersicum

گوجه فرنگی یکی از محبوب‌ترین سبزیجات در جهان است که به خاطر طعم ترش شیرین و رنگ جذابش در آشپزی کاربردهای گسترده‌ای دارد. این ماده غذایی سرشار از ویتامین‌ها و مواد معدنی ضروری برای بدن است.

۱۵۲ دستور پخت ۱۸ کالری سبزیجات

دستورهای پخت ۱۵۲

نمای کلی

گوجه فرنگی که در ایران با نام‌های گوجه و گوجه‌فرنگی نیز شناخته می‌شود، میوه‌ای است که به عنوان سبزی در آشپزی استفاده می‌شود. این ماده غذایی بومی آمریکای جنوبی است و امروزه در سراسر جهان کشت می‌شود. گوجه فرنگی منبع غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها به‌ویژه لیکوپن است که خاصیت ضدسرطانی دارد.

در آشپزی ایرانی، گوجه فرنگی در انواع غذاها از جمله خورشت‌ها، سالادها، سس‌ها و حتی دسرها استفاده می‌شود. این ماده غذایی با طعم ترش شیرین خود، به غذاها عمق و غنای طعمی می‌بخشد. گوجه فرنگی تازه، خشک شده، پوره شده و حتی به صورت رب در دستورهای غذایی ایرانی کاربرد دارد.

انواع

گوجه فرنگی گرد

معروف‌ترین نوع گوجه فرنگی که در اکثر غذاها استفاده می‌شود و گوشت ضخیم و آبداری دارد.

گوجه فرنگی گیلاسی

گوجه‌های کوچک و شیرین که اغلب در سالادها و به عنوان تزئین استفاده می‌شوند.

گوجه فرنگی زرد

گوجه‌هایی با رنگ زرد که طملی شیرین‌تری نسبت به گوجه‌های قرمز دارند.

طعم

شیرین ترش خاکی

نکات جالب

  • گوجه فرنگی در واقع میوه است اما به عنوان سبزی در آشپزی استفاده می‌شود.
  • گوجه فرنگی حاوی لیکوپن است که یک آنتی‌اکسیدان قوی است و برای سلامت قلب و پیشگیری از سرطان مفید است.
  • برخی از انواع گوجه فرنگی را می‌توان خام خورد اما برخی دیگر به دلیل میزان بالای آلکالوئید باید پخته شوند.

در فرهنگ ایرانی

در آشپزی ایرانی، گوجه فرنگی یکی از مواد اصلی در بسیاری از غذاهاست. از خورشت‌های معروفی مانند خورشت قورمه‌سبزی و قورمه‌گوجه گرفته تا سالاد شیرازی و انواع کباب، گوجه فرنگی نقش کلیدی دارد. این ماده غذایی به دلیل دسترسی آسان و قیمت مناسب، در سبد غذایی خانوارهای ایرانی جایگاه ویژه‌ای دارد.

ارزش غذایی (در ۱۰۰ گرم)

۱۸ کالری کالری
۰.۹ گرم پروتئین
۰.۲ گرم چربی
۳.۹ گرم کربوهیدرات
۱.۲ گرم فیبر

ویتامین‌ها

ویتامین C۲۳ میلی‌گرم
ویتامین A۴۲۵ IU
فولات۱۵ میکروگرم

مواد معدنی

پتاسیم۲۳۷ میلی‌گرم
منگنز۰.۱۱ میلی‌گرم
فسفر۲۴ میلی‌گرم

خواص سلامتی

  • منبع غنی از آنتی‌اکسیدان‌ها به‌ویژه لیکوپن که برای سلامت قلب مفید است.
  • کمک به کاهش فشار خون به دلیل داشتن پتاسیم بالا.
  • بهبود سلامت پوست و مو به دلیل داشتن ویتامین C.
  • کمک به هضم غذا به دلیل داشتن فیبال بالا.
  • کمک به کاهش خطر ابتلا به برخی سرطان‌ها.
وگان گیاهی بدون گلوتن بدون لبنیات حلال کم‌کالری

گوجه فرنگی می‌تواند باعث واکنش‌های آلرژیک در برخی افراد شود، به‌ویژه کسانی که به سیب‌زمینی یا بادمجان حساسیت دارند.

راهنمای خرید

گوجه فرنگی را با پوست صاف و بدون لکه انتخاب کنید. گوجه‌های رسیده باید کمی نرم باشند اما نه خیلی نرم. رنگ باید یکنواخت و زنده باشد. از خرید گوجه‌های خیلی سفت یا دارای پوست چروکیده خودداری کنید.

فصل

فروردین اردیبهشت خرداد تیر مرداد شهریور مهر آبان آذر دی بهمن اسفند
محدوده قیمت: تا ۵۰,۰۰۰ تومان به ازای هر کیلوگرم

نگهداری

یخچال گوجه فرنگی تازه را در دمای اتاق نگهداری کنید. برای نگهداری طولانی‌مدت می‌توانید آن را در یخچال نگه دارید اما ممکن است طعم آن کمی تغییر کند.
فریزر گوجه فرنگی را می‌توان به صورت کامل یا برش خورده در فریزر نگهداری کرد. قبل از فریز کردن، آن‌ها را بشویید، خشک کنید و در کیسه‌های فریزر قرار دهید.
دمای اتاق گوجه فرنگی را در جای خنک و تاریک دور از نور مستقیم خورشید نگهداری کنید. از نگهداری گوجه‌ها در یخچال برای مدت طولانی خودداری کنید.
  • گوجه‌های نارس را در کاغذ روزنامه پیچیده و در دمای اتاق قرار دهید تا رسیده شوند.
  • گوجه‌های رسیده را از سبزیجات دیگر جدا نگه دارید تا سریع‌تر فاسد نشوند.

روش فریز کردن

  • گوجه‌ها را بشویید، خشک کنید و برش دهید.
  • گوجه‌های برش خورده را روی یک سینی پلاستیکی پخش کرده و برای چند ساعت در فریزر قرار دهید سپس در کیسه‌های فریزر ذخیره کنید.

آماده‌سازی

تکنیک‌ها

پوست گرفتن

گوجه را با آب جوش بریزید، چند دقیقه بگذارید سپس آبکش کنید و پوست آن را به راحتی جدا کنید.

دانه‌گیری

گوجه را نصف کنید و با قاشق دانه‌های آن را خارج کنید تا در خورشت‌ها تلخ نشود.

برش‌های رایج

رقم

گوجه را به صورت حلقه‌های نازک برش می‌دهند که معمولاً در سالادها و ساندویچ‌ها استفاده می‌شود.

مکعبی

گوجه را به صورت مکعب‌های کوچک برش می‌دهند که در خورشت‌ها و سالادهای فصل استفاده می‌شود.

نکات حرفه‌ای

  • برای خوشمزه‌تر شدن گوجه‌ها، کمی نمک بزنید و چند دقیقه بگذارید تا آب اضافی آن خارج شود.
  • گوجه‌ها را با کمی روغن زیتون و آبلیمو مخلوط کنید تا طعم آن‌ها تقویت شود.
  • برای پخت بهتر گوجه در خورشت‌ها، ابتدا آن را کمی تفت دهید تا آب آن گرفته شود.
  • از گوجه‌های رسیده برای تهیه سس و رب استفاده کنید تا طعم بهتری داشته باشند.
  • گوجه‌های گیلاسی را برای تزئین غذا کامل نگه دارید چون ظاهر زیبایی دارند.

نکات و سوالات

نکات سریع

گوجه فرنگی را در یخچال نگه ندارید چون طعم آن را از بین می‌برد.
برای رساندن گوجه‌های نارس، آن‌ها را در کاغذ روزنامه پیچیده و در دمای اتاق قرار دهید.
گوجه فرنگی را با کمی روغن زیتون مصرف کنید تا جذب لیکوپن آن بهتر شود.
از گوجه‌های رسیده برای تهیه رب و سس استفاده کنید.
گوجه فرنگی را با کمی نمک بزنید تا طعم آن بهتر شود.

اشتباهات رایج

سوالات متداول

آخرین بروزرسانی: ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۵