خیار
خیار سبزیجات ترد و خنک با طعم ملایم است که در آشپزی ایرانی به صورت تازه، شور یا ترش استفاده میشود.
دستورهای پخت ۶
نمای کلی
خیار یکی از محبوبترین سبزیجات در آشپزی ایرانی است که به دلیل بافت ترد و طعم ملایم در انواع سالادها، pickleها و خوراکها استفاده میشود. این سبزی خنککننده طبیعی، به خصوص در فصلهای گرم سال، محبوبیت ویژهای دارد.
در آشپزی ایرانی، خیار به روشهای مختلفی مصرف میشود. خیار شور یکی از محبوبترین تنقلات در ایران است و در بسیاری از خانهها به صورت خانگی تهیه میشود. همچنین خیار تازه در سالاد شیرازی، سالاد فصل و بسیاری از غذاهای دیگر به عنوان یک عنصر ترد و خنک استفاده میشود.
خیار منبع خوبی از آب و مواد مغذی است و کالری کمی دارد. این سبزی سرشار از ویتامین K و پتاسیم است و به دلیل داشتن آب فراوان، به هیدراته نگه داشتن بدن کمک میکند.
در تهیه غذاهای ایرانی، خیار اغلب به صورت خلالی یا حلقهای خرد میشود تا بافت ترد خود را حفظ کند. در برخی مناطق ایران، از خیار در تهیه خوراکهای محلی مانند کوفته خیاری نیز استفاده میشود که یک غذای سنتی و خوشمزه محسوب میشود.
انواع
خیار گلخانهای
پوست نازک و دانههای کوچک دارد، ترد و شیرین است و برای سالاد مناسب است.
خیار زمینی
اندازه بزرگتر، پوست ضخیمتر و دانههای درشتتری دارد، معمولاً برای خیار شور استفاده میشود.
خیار پوستنخورده
گونهای از خیار که پوست آن نرم و خوراکی است و نیاز به پوستکنی ندارد.
طعم
ترکیب خوب با
نکات جالب
- خیار از خانواده کدوئیان است و با خربزه و هندوانه خویشاوندی نزدیک دارد.
- ۹۵٪ وزن خیار را آب تشکیل میدهد که آن را به یک ماده خنککننده عالی تبدیل میکند.
- در ایران، خیار شور یکی از محبوبترین تنقلات است که در فصل تابستان به وفور مصرف میشود.
- خیار حاوی کورتیزول است که به کاهش استرس کمک میکند و به همین دلیل به آن 'سبزی آرامشبخش' نیز میگویند.
در فرهنگ ایرانی
در فرهنگ ایرانی، خیار به عنوان نماد تازگی و تابستان شناخته میشود. در بسیاری از خانههای ایرانی، سینی حاوی خیار تازه و خنک در فصل تابستان سرو میشود. خیار شور نیز بخشی از فرهنگ غذایی ایرانی است و در مهمانیها و دورهمیها به عنوان پیشغذا یا تنقلات محبوبیت دارد. در طب سنتی ایرانی، خیار خنککننده و برای کاهش التهاب شناخته میشود.
ارزش غذایی (در ۱۰۰ گرم)
ویتامینها
| ویتامین K | ۱۶ میکروگرم |
| ویتامین C | ۳ میلیگرم |
| فولات | ۷ میکروگرم |
مواد معدنی
| پتاسیم | ۱۴۷ میلیگرم |
| منگنز | ۰.۱ میلیگرم |
| منیزیم | ۱۳ میلیگرم |
خواص سلامتی
- به دلیل داشتن آب فراوان، به هیدراته نگه داشتن بدن کمک میکند.
- منبع خوبی از آنتیاکسیدانها برای مبارزه با رادیکالهای آزاد است.
- کمک به سلامت پوست و مو به دلیل داشتن ویتامینها و مواد مغذی.
- کمک به هضم غذا به دلیل داشتن فیبر و آب زیاد.
- کمک به کاهش التهاب در بدن به دلیل داشتن ترکیبات ضدالتهابی.
آلرژی به خیار نادر است اما ممکن است در برخی افراد باعث واکنشهای پوستی خفیف شود.
نگهداری
- خیار را در کیسه پلاستیکی سوراخدار در یخچال نگهداری کنید تا از خشک شدن آن جلوگیری شود. خیار را با موز یا سیب در یک کیسه قرار ندهید، چون گاز اتیلین تولید شده باعث سریعتر شدن فرآیند پیری خیار میشود.
روش فریز کردن
- خیار را برای فریز کردن مناسب نیست، زیرا بافت آن پس از انجماد بسیار نرم و آبکی میشود. اگر نیاز به نگهداری طولانیمدت دارید، بهتر است آن را به صورت شور یا ترش تهیه کنید.
آمادهسازی
تکنیکها
پوستکنی
با استفاده از پوستکن یا چاقوی تیز پوست نازک خیار را جدا کنید، معمولاً برای خیار گلخانهای با پوست نازک لازم نیست.
خلالی کردن
با خلالکن یا چاقوی تیز خیار را به صورت خلالهای نازک خرد کنید، برای سالاد و تزئین مناسب است.
حلقهای کردن
با استفاده از چاقوی تیز خیار را به صورت حلقههای یکسان خرد کنید، برای سالاد و pickle مناسب است.
برشهای رایج
خلالی
خلالهای نازک خیار که معمولاً برای سالاد و تزئین استفاده میشود.
حلقهای
حلقههای یکسان خیار که در سالاد و pickle استفاده میشود.
مکعبی
تکههای کوچک مکعبی خیار که در سالاد فصل و کوفته خیاری استفاده میشود.
نکات حرفهای
- برای کاهش تلخی خیار، آن را کمی نمک بزنید و بگذارید ۱۰ دقیقه بماند، سپس آبکش کنید.
- برای حفظ تردی خیار در سالاد، آن را در آخرین لحظه اضافه کنید.
- خیار را قبل از استفاده با آب سرد بشویید و کاملاً خشک کنید.
- برای خیار شور، از خیار زمینی با پوست ضخیم استفاده کنید تا بهتر شور شود.
- برای خلاصه شدن خیار، آن را کمی نمک بزنید و بگذارید آب آن خارج شود.
نکات و سوالات
نکات سریع
اشتباهات رایج
راهکار: خیار را از میوههایی که گاز اتیلین تولید میکنند دور نگه دارید، چون باعث سریعتر شدن پیری خیار میشود.
راهکار: پوست خیار حاوی بسیاری از مواد مغذی است، به خصوص اگر ارگانیک باشد، بهتر است پوست نازک آن را باقی بگذارید.
راهکار: خیار را در آخرین لحظه خرد کنید تا تردی و تازگی خود را حفظ کند.
سوالات متداول
خیار را شسته و خلال کنید، سپس در ظرفی شیشهای قرار دهید. آب، سرکه، نمک، سیر و سبزیجات معطر را با هم مخلوط کرده و روی خیار بریزید. حداقل ۲۴ ساعت در یخچال بگذارید تا طعم بگیرد.
تلخی خیار معمولاً به دلیل دانههای زیاد یا پیری آن است. میتوانید دانههای آن را خارج کنید یا کمی نمک بزنید و بگذارید آب آن خارج شود.
خیر، بافت خیار پس از انجماد بسیار نرم و آبکی میشود. برای نگهداری طولانیمدت، بهتر است آن را به صورت شور یا ترش تهیه کنید.
